Doğalgaz tesisatı fiyatı neden tek satırda yazılmaz
Telefonda en çok duyduğumuz soru şu: "Metrekaresi şu kadar dairede doğalgaz tesisatı kaça çıkar?" Dürüst cevap vermek gerekirse, bu soruya keşif yapmadan net rakam söylemek mümkün değil. Bina yılı, kolon hattının durumu, mutfağın sayaca uzaklığı, kaç cihaz bağlanacağı ve duvarların ne kadar kırılacağı hepsi ayrı ayrı fiyatı oynatan kalemler. İnternette gördüğünüz "X metrekare daire Y liraya" gibi ilanlar çoğu zaman gerçek durumu yansıtmıyor, sadece tıklama almak için yazılmış genel rakamlar.
Biz Arnavutköy ve çevresinde onlarca daireye, dükkâna ve villaya tesisat çektik. Aynı büyüklükte iki daire bile birbirinden tamamen farklı maliyet çıkarabiliyor. Biri sıva üstü hat istiyor, öbürü sıva altı; biri yeni bina, öbürü elli yıllık bina. Bu yazıda fiyatı gerçekten neyin belirlediğini, saha tarafından anlatmaya çalıştım.
Fiyatı belirleyen ana kalemler
Metraj ve güzergah
Sayaçtan kombiye, ocağa veya şofbene giden boru ne kadar uzunsa malzeme ve işçilik o kadar artar. Salon ile mutfağın aynı duvarda olduğu bir dairede güzergah kısa sürer. Ama mutfak evin diğer ucundaysa, koridor boyunca boru geçirmek, gerekiyorsa tavan arası veya kolonluktan faydalanmak gerekir. Güzergah karmaşıklaştıkça hem malzeme hem işçilik saati uzar.
Kat ve bina yapısı
Yüksek katlı bir binada malzemeyi yukarı taşımak, ortak alan kullanmak, asansör müsaitliğine göre çalışmak zaman alır. Müstakil bir evde bu dertler yok ama bu sefer de dış cephe geçişi, bahçe kazısı gibi başka kalemler devreye girebiliyor. Villa tipi yapılarda kolon hattı yoktur, çoğu zaman sıfırdan proje ile ilerlenir.
Kırım ve tamirat ihtiyacı
Boru duvar içinden geçecekse kırım şart. Kırım sonrası sıva, boya, gerekirse fayans tamiri ayrı bir kalem olarak teklife girer. Bazı müşteriler görünür hat tercih ederek bu maliyetten kaçınıyor, bazıları estetik için sıva altını seçiyor. İkisi de doğru, sadece bütçeye etkisi farklı.
Daire tipine göre değişen maliyet
Stüdyo veya bir artı bir bir dairede genelde tek cihaz, kısa güzergah olduğu için iş nispeten hızlı ilerler. İki artı bir ve üç artı bir dairelerde kombiye ek olarak ocak, şofben gibi ikinci üçüncü cihaz bağlantısı gündeme gelebiliyor. Her ek cihaz için ayrı hat, ayrı vana ve bazen ayrı test gerekiyor, bu da hem malzemeyi hem süreyi etkiliyor.
Dubleks dairelerde kat geçişi ayrı bir konu. Boru alt kattan üst kata geçerken hem yapısal hem güvenlik açısından dikkatli ilerlemek gerekiyor. Bu tip işlerde keşifte üst katın da görülmesi şart, sadece plandan bakarak karar vermeyiz.
İşyeri ve dükkânlarda durum farklı
Ticari mekânlarda cihaz yükü konut tipinden farklı olabiliyor; fırın, ocak, bazen endüstriyel tip cihazlar devreye giriyor. Bu durumda hat çapı ve güvenlik ekipmanı değişiyor, İGDAŞ tarafında da farklı bir onay süreci işliyor. Kafe, restoran gibi işletmelerde havalandırma ve gaz alarmı gibi ek gereklilikler de maliyete dahil oluyor. Bu yüzden "dükkân da daire gibidir" diye düşünmemek lazım, keşifte ayrıca değerlendiriyoruz.
Ucuz teklif neden çoğu zaman aldatıcı çıkıyor
Üç farklı firmadan teklif alan bir müşteri bize geldiğinde en ucuz teklifi görüp şaşırmıştık; malzeme kalitesi düşük, test kalemi teklife hiç girmemiş, kırım sonrası tamirat da dahil değilmiş. İş bittiğinde ek ücret istenince müşteri mağdur oluyor. Bu yüzden teklif karşılaştırırken sadece alt toplama değil, içindeki kalemlere bakmak gerekiyor.
- Boru ve fitting malzemesinin markası, çapı belli mi
- İşçilik ile birlikte basınç testi ayrı yazılmış mı
- Kırım varsa kapatma ve sıva dahil mi
- Cihaz bağlantısı ve son kontrol teklife girmiş mi
- İGDAŞ süreci için yönlendirme hizmeti var mı
Bu beş maddeyi görmeden sadece rakama bakarak karar vermek ileride ek maliyet ve gecikme anlamına geliyor.
Süreyi etkileyen faktörler
Tek cihazlı, kısa güzergahlı bir dairede montaj bir günde bitebilir. Ama kolon hattı zayıfsa, önce o kısmın güçlendirilmesi gerekiyorsa iş iki güne, bazen üç güne uzayabilir. Kırım ve tamirat varsa sıvanın kuruması için ayrı bir gün beklemek gerekebiliyor. Bu yüzden "kaç günde biter" sorusuna da keşif sonrası net cevap veriyoruz, tahmini süreyi baştan söylüyoruz ama kesinleştirmek için yerinde görmek şart.
Bölgeye göre değişen küçük farklar
Arnavutköy, Başakşehir, Esenyurt gibi yeni gelişen bölgelerde çoğunlukla site içi yeni yapılar olduğu için kolon hattı hazır oluyor, iş sadece iç tesisata kalıyor. Beyoğlu, Kadıköy gibi eski yerleşim bölgelerinde ise bina yaşı ve dar sokak yapısı malzeme taşımayı zorlaştırabiliyor, bu da işçilik süresine yansıyor. Bir de bölgesel İGDAŞ yoğunluğu var; bazı mahallelerde randevu takvimi daha sık dolu oluyor, bu tesisatın kendisini değil ama gaz açımının ne zaman geleceğini etkiliyor.
Site içinde yaşayanlar için bir başka detay da yönetimin ortak alan kullanım kuralları. Bazı siteler çalışma saatini kısıtlıyor, bazıları malzeme taşıma için ayrı bir giriş istiyor. Bu tip kısıtlar işin kendisini değiştirmese de günlük ilerleme hızını etkileyebiliyor. Keşif sırasında bu detayları da sorup plana dahil ediyoruz, sonradan sürpriz olmasın diye.
Teklif aldıktan sonra ne yapmalı
Elinizde birkaç teklif varsa, hepsini aynı kritere göre okumak lazım. Malzeme markası yazılmamışsa sorun, boru çapı belirtilmemişse sorun. "Anahtar teslim" diye geçen ama içinde hangi kalemlerin olduğu belirsiz teklifler, iş bitince ek fatura riski taşıyor. Şeffaf yazılmış, kalemleri açık bir teklif, rakam biraz yüksek görünse bile uzun vadede daha güvenli tercih oluyor.
Keşif neden atlanamaz
Telefonda söylenen her rakam tahmindir, keşifte netleşir. Ücretsiz keşifte metrajı ölçüyor, kolon durumuna bakıyor, kırım gerekip gerekmediğini yerinde karar veriyoruz. Sonrasında kalemleri açık şekilde yazılı teklif olarak veriyoruz; onay olmadan iş başlamıyor. Arnavutköy ve çevre mahallelerde doğalgaz tesisatı düşünen biriyseniz, keşif için önce bir gün planlamak en sağlıklısı.