Proje aşaması neden atlanmaması gereken bir adım
Bazı yapılarda doğalgaz tesisatına doğrudan montajla başlanmaya çalışılıyor, proje aşaması es geçiliyor. Bu yaklaşım küçük bir daire için bazen sorun çıkarmasa da, işyeri, çok daireli bina veya kapasitesi yüksek cihazların olduğu projelerde ciddi sıkıntılara yol açabiliyor. Doğru hazırlanmamış bir proje, hem İGDAŞ onayında gecikmeye hem de montaj sırasında değişiklik yapma zorunluluğuna neden oluyor. Bu yazıda proje aşamasında en çok önem verdiğimiz noktaları anlatıyorum.
Kapasite hesabı doğru yapılmalı
Her cihazın gaz ihtiyacı farklı. Kombi, ocak, şofben gibi cihazların toplam kapasitesi doğru hesaplanmazsa, boru çapı yetersiz kalabiliyor. Yetersiz çap, cihazların tam verimle çalışmamasına, bazen de yetersiz basınç yüzünden cihazın devreye girmemesine yol açıyor. İşyerlerinde bu hesap daha da kritik, çünkü endüstriyel tip cihazlar çok daha yüksek kapasite istiyor.
Gelecekte ek cihaz planlanıyorsa, örneğin şu an sadece kombi var ama ileride ocak da eklenecekse, bu ihtimal proje aşamasında düşünülmeli. Sonradan ek cihaz için hattı büyütmek, baştan doğru çapı seçmekten çok daha masraflı oluyor.
Güzergah seçiminde dikkat edilecekler
Boru güzergahı sadece en kısa yol değil, aynı zamanda erişilebilirlik ve güvenlik açısından da uygun olmalı. Görünmez bir yerden geçirilen boru estetik açıdan iyi olsa da, ileride bir bakım gerektiğinde erişim sorunlu olabiliyor. Taşıyıcı duvarlardan geçiş planlanıyorsa, yapısal açıdan uygunluğun kontrol edilmesi gerekiyor. Islak hacimlerden, örneğin banyo içinden, boru geçirmek de standartlara aykırı olduğu için proje aşamasında bu tip güzergahlar elenmeli.
Sayaç ve vana yerleşimi
Sayacın havalandırması iyi, erişimi kolay bir noktada olması gerekiyor. Kapalı, havasız bir dolap içine sayaç koymak güvenlik standartlarına uymuyor. Ana kesme vanasının da acil durumda kolayca ulaşılabilir bir yerde olması, projede gözden kaçırılmaması gereken bir detay.
İGDAŞ standartlarına uyum
Her bölgenin ve bina tipinin kendine özgü onay şartları olabiliyor. Proje, İGDAŞ'ın istediği format ve teknik standartlara uygun hazırlanmazsa onay aşamasında geri dönüyor, bu da süreci haftalarca uzatabiliyor. Deneyimli bir ekip, bu standartları baştan bildiği için projeyi ilk seferde onaydan geçecek şekilde hazırlıyor.
Sık yapılan proje hataları
- Kapasiteyi mevcut cihazlara göre hesaplayıp gelecekteki ihtiyacı düşünmemek
- Güzergahı sadece estetik kaygıyla belirleyip erişimi göz ardı etmek
- Sayacı havasız veya erişimi zor bir noktaya planlamak
- Bina yapısını (taşıyıcı duvar, kolon konumu) yeterince incelemeden çizim yapmak
Bu hataların çoğu, proje aşamasında binayı yerinde iyi incelemeden, sadece kağıt üzerinden çalışılınca ortaya çıkıyor. Yerinde keşif yapılmadan hazırlanan projelerde sahada revizyon ihtiyacı daha sık görülüyor.
Montaj öncesi proje kontrolü
Proje onaylandıktan sonra bile montaja başlamadan önce sahada tekrar bir kontrol yapmak faydalı oluyor; onay sürecinde geçen zamanda binada küçük değişiklikler olmuş olabilir. Bu son kontrol, montaj sırasında sürpriz bir engelle karşılaşma riskini azaltıyor.
Proje revizyonu ne zaman gerekir
Onaylanmış bir projede sahada beklenmedik bir durumla karşılaşılabiliyor; örneğin planda görünmeyen bir kolon, tahmin edilenden farklı bir duvar yapısı. Bu gibi durumlarda revizyon yapmak gerekiyor ve bu da İGDAŞ'a tekrar onay için başvuru anlamına gelebiliyor. Revizyon süreci, ilk onaydan daha hızlı ilerlese de yine de birkaç günlük bir bekleme getiriyor. Bu riski azaltmanın yolu, proje aşamasında binayı olabildiğince detaylı incelemekten geçiyor.
Daire planında sonradan yapılan bir değişiklik de (örneğin mutfağın yerinin değişmesi) tesisat projesini etkiliyor. Mimari ve tesisat projesi arasındaki bu bağı gözden kaçırmamak, ileride revizyon ihtiyacını azaltıyor.
Yetkili ve deneyimli ekip farkı
Proje çizimi teknik bir iş, sadece boru çizmek değil; kapasite hesabı, güvenlik standardı ve İGDAŞ mevzuatını bir arada bilmeyi gerektiriyor. Deneyimsiz hazırlanan bir projede onay sürecinde defalarca geri dönüş alınabiliyor, bu da hem zaman hem gereksiz yazışma anlamına geliyor. Daha önce benzer bina tiplerinde çalışmış bir ekiple ilerlemek, bu riski büyük ölçüde azaltıyor.
Süreyi ve maliyeti etkileyen faktörler
Basit bir daire projesi kısa sürede hazırlanıp onaylanabiliyor. Ama çok daireli bina, işyeri veya kapasitesi yüksek projelerde hem çizim hem onay süreci uzayabiliyor. Proje maliyeti de binanın büyüklüğüne ve karmaşıklığına göre değişiyor; bu yüzden "proje ücreti nedir" sorusuna tek bir rakamla cevap vermek doğru olmuyor. Arnavutköy'de yeni yapılan projelerde bu süreci baştan planladığımızda, onay ve montaj aşaması genelde sorunsuz ilerliyor.
Proje sahibi bina sahibi de olsa müteahhit de olsa, en baştan doğru sorular sorulduğunda süreç çok daha az sürprizle ilerliyor. "Bu bina için doğru kapasite nedir, güzergah nereden geçmeli" gibi soruları erken sormak, sonradan revizyonla uğraşmaktan çok daha az yorucu. Deneyimli bir ekiple baştan doğru kurulan bir proje, hem onay sürecini hızlandırıyor hem montaj aşamasında sürpriz çıkma ihtimalini büyük ölçüde azaltıyor. Zaman ve emek tasarrufu, doğru planlamanın en somut karşılığı oluyor. Küçük bir daire projesi için de aynı özen geçerli, ölçek küçük diye standart aşağı çekilmiyor.